Τι ορίζεται ως οστεοαρθρίτιδα γόνατος;
Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων με συχνότερη εντόπιση το γόνατο. Η επίπτωσή της αυξάνει με την ηλικία, εμφανίζεται συνήθως μετά τα 40 με 50 έτη, χωρίς να αποκλείεται η εμφάνισή της σε μικρότερη ηλικία. Πρόκειται για μια συχνή πάθηση και αποτελεί σημαντικό αίτιο αναπηρίας στους ηλικιωμένους.
Πώς προκαλείται η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος;
Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται κυρίως από προοδευτική εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου από τον χρόνο. Ο αρθρικός χόνδρος είναι μια σταθερή δομή που βρίσκεται ανάμεσα στα οστά της άρθρωσης και επιτρέπει την ομαλή κίνησή τους. Η φθορά του έχει ως αποτέλεσμα την τριβή των οστών της άρθρωσης μεταξύ τους και τη σταδιακή δυσλειτουργία της με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων και τελικά την καταστροφή της.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας γόνατος;
Οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας είναι οι εξής:
- Μεγάλη ηλικία
- Γυναικείο φύλο
- Παχυσαρκία: Για κάθε αύξηση του δείκτη μάζας σώματος BMI κατά 5 μονάδες ο κίνδυνος για την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο αυξάνεται κατά 35%.
- Γενετικοί παράγοντες
- Τραυματισμός του γόνατος
- Επαναλαμβανόμενη μηχανική καταπόνηση της άρθρωσης (χειρωνακτική εργασία, αθλητικές δραστηριότητες υψηλής καταπόνησης)
- Ανωμαλίες στην ανατομία της διάρθρωσης και αδυναμία εγγύς μυών (π.χ. βλαισογονία, ραιβογονία, μυϊκή ανισορροπία)
- Ορισμένα μεταβολικά σύνδρομα(π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, υπερλιπιδαιμία, ουρική αρθρίτιδα)
Οστεοαρθρίτιδα γόνατος & Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της νόσου συνήθως χειροτερεύουν με την πάροδο του χρόνου και συμπεριλαμβάνουν:
- Πόνο που επιδεινώνεται με τη δραστηριότητα στη διάρκεια της ημέρας και υποχωρεί με την ανάπαυση. Ο πόνος συχνά εντείνεται σε περιόδους αυξημένης υγρασίας.
- Διόγκωση της άρθρωσης, λόγω φλεγμονής ή συσσώρευσης υγρού.
- Δυσκαμψία, ιδιαίτερα μετά από περιόδους ακινησίας ή κατά τις πρωινές ώρες.
- Κριγμό κατά την κίνηση, ο οποίος σχετίζεται με την παρουσία εκφυλισμένων οστεοχόνδρινων τεμαχίων εντός της άρθρωσης.
- Αίσθημα αστάθειας κατά τη βάδιση.
- Παραμόρφωση της άρθρωσης, όπως η βλαισογονία, σε προχωρημένα στάδια.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας γόνατος τίθεται μέσα από μια ολοκληρωμένη διαδικασία που περιλαμβάνει:
- τη λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού.
- την ενδελεχή κλινική εξέταση.
- την αξιολόγηση εργαστηριακών παραμέτρων για τον αποκλεισμό άλλων παθολογιών.
Παράλληλα, η απεικόνιση της άρθρωσης παίζει καθοριστικό ρόλο. Οι απλές ακτινογραφίες επιτρέπουν την απεικόνιση χαρακτηριστικών ευρημάτων, όπως η μείωση του μεσάρθριου διαστήματος, η εμφάνιση οστεοφύτων και οι σκληρυντικές αλλοιώσεις του υποχόνδριου οστού.
Από την άλλη, η μαγνητική τομογραφία (MRI) προσφέρει υψηλής ακρίβειας απεικόνιση των χόνδρινων επιφανειών και των παρακείμενων μαλακών μορίων, επιτρέποντας την ανίχνευση πρώιμων βλαβών που δεν φαίνονται στην απλή ακτινογραφία.
Οστεοαρθρίτιδα γόνατος & Θεραπεία
Η θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση από τον πόνο και βελτίωση της κινητικότητας, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Εξατομικεύεται για κάθε ασθενή με βάση την ηλικία, τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων του και μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική.
Τι περιλαμβάνει η συντηρητική θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος;
Ειδικότερα, η συντηρητική θεραπεία για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας γόνατος περιλαμβάνει:
- Μείωση της φόρτισης της άρθρωσης : Περιλαμβάνει την απώλεια βάρους σε παχύσαρκους ασθενείς, υποβοήθηση της βάδισης με κάποιο στηρικτικό μέσο, καθώς και ασκήσεις που δεν επιβαρύνουν το γόνατο, όπως η κολύμβηση.
- Φυσικοθεραπεία: Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα για ενίσχυση των παρακείμενων μυών, βελτίωση του εύρους κίνησης του γόνατος και της ευλυγισίας του.
- Χορήγηση αναλγητικών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) για την ανακούφιση από τον πόνο και τη μείωση της φλεγμονής. Η αγωγή μπορεί να εφαρμοστεί είτε τοπικά (κρέμες, τζελ) είτε συστηματικά από του στόματος.
- Ενδαρθρική (απευθείας στην άρθρωση) έγχυση ουσιών:
- Κορτικοστεροειδή: Έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση και προκαλούν ύφεση του πόνου.
- Υαλουρονικο οξύ: Πρόκειται για ουσία που βρίσκεται φυσιολογικά στο αρθρικό υγρό και στην οστεοαρθρίτιδα παρατηρείται σε μειωμένη συγκέντρωση. Η αναπλήρωση βοηθά στην ύφεση των συμπτωμάτων.
Πώς αντιμετωπίζεται χειρουργικά η οστεοαρθρίτιδα γόνατος;
Οι επεμβάσεις που γίνονται για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας είναι οι εξής:
- Αρθροσκόπηση γόνατος: Σε αρθρίτιδα αρχικού σταδίου μπορεί να γίνει καθαρισμός και έκπλυση της άρθρωσης από εκφυλισμένους ιστούς και οστικά τεμάχια που μπλοκάρουν την κίνηση.
- Οστεοτομίες: Σε αρχικού σταδίου και εντοπισμένη οστεοαρθρίτιδα διορθώνεται ο άξονας της άρθρωσης και γίνεται ανακατανομή της φόρτισής της ούτως ώστε το παθολογικό κομμάτι της να δέχεται μικρότερη φόρτιση κι έτσι να περιορίζονται τα συμπτώματα.
- Αρθροπλαστική γόνατος (ολική ή μονοδιαμερισματική) γόνατος: Αντικαθίσταται η άρθρωση (ή μέρος της) με τεχνητή πρόθεση. Σήμερα χρησιμοποιούνται νέες μέθοδοι ελάχιστης επεμβατικότητας για την αρθροπλαστική, ενώ η εισαγωγή της ρομποτικής έχει επιφέρει επανάσταση στον τομέα με το πιστοποιημένο ρομποτικό σύστημα Mako της Styker να αποτελεί το πρότυπο της νέας αυτής τεχνολογίας. Προεγχειρητικά με την χρήση CT δημιουργείται εξατομικευμένο για τον κάθε ασθενή 3D μοντέλο που αφορά στο ακριβές μέγεθος της πρόθεσης και την άριστη τοποθέτησή του. Το αποτέλεσμα είναι μειωμένος μετεγχειρητικός πόνος, συντομότερη περίοδος αποκατάστασης και πιθανώς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και διάρκεια ζωής της πρόθεσης σε σύγκριση με την παραδοσιακή αρθροπλαστική.
Συνοψίζοντας, η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Με την πάροδο του χρόνου, η φθορά στις αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου οστού και της κνήμης μπορεί να είναι εκτεταμένη, καθιστώντας αναγκαία τη χειρουργική επέμβαση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ολική αρθροπλαστική γόνατος αποτελεί αποτελεσματική λύση που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας, πάντα με την καθοδήγηση εξειδικευμένου ορθοπαιδικού χειρουργού.
Εάν εμφανίζετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα που σχετίζονται με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, επικοινωνήστε άμεσα με έναν έμπειρο Ορθοπαιδικό. Οι Ορθοπαιδικοί του Orthopedic Surgery Center βρίσκονται στη διάθεσή σας για μια εξατομικευμένη θεραπευτική καθοδήγηση.