Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων με συχνότερη εντόπιση το γόνατο. Η επίπτωσή της αυξάνει με την ηλικία, εμφανίζεται συνήθως μετά τα 40 με 50 έτη [1]- χωρίς να αποκλείεται η εμφάνισή της σε μικρότερη ηλικία- και αποτελεί σημαντικό αίτιο αναπηρίας στους ηλικιωμένους.

 

Πώς προκαλείται η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος;

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται κυρίως από προοδευτική εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου από τον χρόνο. Ο αρθρικός χόνδρος είναι μια σταθερή δομή που βρίσκεται ανάμεσα στα οστά της άρθρωσης  και επιτρέπει την ομαλή κίνησή τους .Η φθορά του  έχει ως αποτέλεσμα την τριβή των οστών της άρθρωσης μεταξύ τους , την σταδιακή δυσλειτουργία της με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων και τελικά την καταστροφή της.

 

Ποιοί είναι οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας γόνατος; [2],[3]

Οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας είναι οι εξής:

1.Μεγάλη ηλικία

2.Γυναικείο φύλο

3.Παχυσαρκία: Για κάθε αύξηση του δείκτη μάζας σώματος BMI κατά 5 μονάδες ο κίνδυνος για το γόνατο αυξάνεται κατά 35%

4.Γενετικοί

5.Τραυματισμός, επαναλαμβανόμενη μηχανική καταπόνηση της άρθρωσης

6.Ανωμαλίες στην ανατομία της διάρθρωσης και αδυναμία εγγύς μυών

7.Ορισμένα μεταβολικά σύνδρομα

 

Ποιά είναι τα συμπτώματά της;

Τα συμπτώματα της νόσου συνήθως χειροτερεύουν με την πάροδο του χρόνου και συμπεριλαμβάνουν:

  • Πόνο που επιδεινώνεται με την δραστηριότητα κατά την διάρκεια της ημέρας και υφίεται με την ανάπαυση. Είναι έντονος σε περιόδους μεγάλης υγρασίας
  • Διόγκωση της άρθρωσης
  • Δυσκαμψία, ιδιαίτερα εμφανής μετά από περίοδο ακινησίας
  • Κριγμό κατα την κίνηση. Οφείλεται σε εκφυλισμένα οστεοχόνδρινα τεμάχια που είναι ελεύθερα μέσα στην άρθρωση.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση τίθεται με την λήψη ιστορικού , την κλινική εξέταση, την αξιολόγηση ενδεχομένως ορισμένων εργαστηριακών εξετάσεων για αποκλεισμό άλλων παθήσεων και τέλος με απεικόνιση της περιοχής με ακτινογραφία και MRI (μαγνητική τομογραφία).

 

Ποιά είναι η θεραπεία; [4],[5],[6]

Η θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση από τον πόνο και την καλή κινητικότητα του μέλους. Εξατομικεύεται για κάθε ασθενή με βάση την ηλικία, την βαρύτητα και την διάρκεια των συμπτωμάτων του και μπορεί να είναι συντηρητική (γενικά μέτρα, φαρμακευτική αγωγή) ή χειρουργική.

Συντηρητική θεραπεία

  • Μείωση της φόρτισης της άρθρωσης :

Περιλαμβάνει την απώλεια βάρους σε παχύσαρκους ασθενείς, υποβοήθηση της βάδισης με κάποιο στηρικτικό μέσο, καθώς και ασκήσεις που δεν επιβαρύνουν το γόνατο όπως η κολύμβηση

  • Φυσικοθεραπεία: Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα δημιουργείται για ενίσχυση των παρακείμενων μυών της άρθρωσης, βελτίωση του εύρους κίνησης και της ευλιγισίας της
  • Χορήγηση αναλγητικών και ΜΣΑΦ (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη) τοπικά ή από του στόματος για τον πόνο
  • Ενδαρθρική (απευθείας στην άρθρωση) έγχυση ουσιών:
  • Κορτικοστεροειδή:Έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση και προκαλούν ύφεση του πόνου
  • Υαλουρονικό οξύ:Πρόκειται για ουσία που βρίσκεται φυσιολογικά στο αρθρικό υγρό και στην οστεοαρθρίτιδα παρατηρείται σε μειωμένη συγκέντρωση. Η αναπλήρωση βοηθά στην ύφεση των συμπτωμάτων.

 

Χειρουργική θεραπεία

Οι επεμβάσεις που γίνονται είναι οι εξής:

  • Αρθροσκόπηση: Σε αρθρίτιδα αρχικού σταδίου μπορεί να γίνει καθαρισμός και έκπλυση της άρθρωσης από εκφυλισμένους ιστούς και οστικά τεμάχια που μπλοκάρουν την κίνηση.
  • Οστεοτομίες: Σε αρχικού σταδίου και εντοπισμένη οστεοαρθρίτιδα διορθώνεται ο άξονας της άρθρωσης και γίνεται ανακατανομή της φόρτισής της ούτως ώστε το παθολογικό κομμάτι της άρθρωσης να δέχεται μκρότερη φόρτιση (βάρος) κι έτσι να περιορίζονται τα συμπτώματα.
  • Αρθροπλαστική (ολική ή μονοδιαμερισματική) γόνατος: Αντικαθίσταται η άρθρωση (ή μέρος της) με τεχνητή πρόθεση (μέταλλο ή ειδικό πλαστικό).

Σήμερα χρησιμοποιούνται νέες μέθοδοι ελάχιστης επεμβατικότητας  για την διενέργεια της αρθροπλαστικής ενώ η εισαγωγή της ρομποτικής στην ορθοπαιδική χειρουργική έχει επιφέρει επανάσταση στον τομέα. Το πιστοποιημένο ρομποτικό σύστημα Mako της Styker  αποτελεί το πρότυπο της νέας αυτής τεχνολογίας η οποία προσφέρει εξατομικευμένο για κάθε ασθενή χειρουργικό σχεδιασμό. Προεγχειρητικά διενεργείται αξονική τομογραφία (CT) του γόνατος η οποία χρησιμοποιείται από το λογισμικό της MAKO για την δημιουργία ενός τρισδιάστατου εικονικού μοντέλου της άρθρωσης του εκάστοτε ασθενούς. Αυτό δίνει την δυνατότητα στον γιατρό να αξιολογήσει την μοναδική ανατομική μορφολογία της άρθρωσης, την έκταση και σοβαρότητα της πάθησης και έτσι να καθορίσει το ακριβές μέγεθος της πρόθεσης που χρειάζεται και την άριστη τοποθέτησή του με την βοήθεια του ρομποτικού βραχίονα της Mako. Τα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι:

  • μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο
  • λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και κατ’επεκταση περιορισμός της λήψης αναλγητικών
  • ταχύτερος χρόνος ανάρρωσης και επάνοδος στις δραστηριότητες
  • ενδεχόμενη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της πρόθεσης σε σχέση με την παραδοσιακή αρθροπλαστική.

 

Πηγές:

1.https://doi.org/10.1016/j.rehab.2016.01.006

2.Palazzo C, Nguyen C, Lefevre-Colau MM, Rannou F, Poiraudeau S. Risk factors and burden of osteoarthritis. Ann Phys Rehabil Med. 2016;59(3):134‐138. doi:10.1016/j.rehab.2016.01.006

3.Vina ER, Kwoh CK. Epidemiology of osteoarthritis: literature update. Curr Opin Rheumatol. 2018;30(2):160‐167. doi:10.1097/BOR.0000000000000479

4.https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/art.41142

5. Mora JC, Przkora R, Cruz-Almeida Y. Knee osteoarthritis: pathophysiology and current treatment modalities. J Pain Res. 2018;11:2189‐2196. Published 2018 Oct 5. doi:10.2147/JPR.S154002

6. Sires JD, Craik JD, Wilson CJ. Accuracy of Bone Resection in MAKO Total Knee Robotic-Assisted Surgery [published online ahead of print, 2019 Nov 6]. J Knee Surg. 2019;10.1055/s-0039-1700570. doi:10.1055/s-0039-1700570

 

Χρησιμοποιήθηκε επισης  σύγγραμμα τη παθολογίας και  ορθοπαιδικης της σχολής.